SEÇMELER -1-

BİRİNCİ BÖLÜM



"Öğrenmek"





I - Üstat dedi ki: "Öğrenmek ve sonra bunu başkalarına öğretmek zevk verici bir şey değil midir?"



- "Uzak ülkelerden gelmiş arkadaşları olmak hoş değil midir?"



- "Kendisini tanımadıklarından dolayı kaygılanmayan bir kimse 'büyük ve üstün insan' değil midir?"



II - Filozof Yu (1) dedi ki: "Ana babaya saygı ve kardeşlerine sevgi gösterip de öteki büyüklerine karşı kötü davranan insan pek azdır. Karışıklık çıkarmaktan hoşlanıp da büyüklerine karşı kötü davranışlarda bulunmak istemeyen kişi yok gibidir."



- "'Büyük ve üstün insan' 'İyilikseverlik'in kökü değil midir?"



III - Üstat dedi ki: "Yaldızlı sözlerle erdem bağdaşamaz."



IV - Filozof Tsang (2) dedi ki: "Her gün kendimi üç nokta üzerinde yoklarım: Başkaları için bir iş görürken içten miyim? Derslerden yeter derecede bilgi edinebildim mi?"



V - Üstat dedi ki: "Bin savaş arabası olan (büyük) bir ülkeyi yönetirken dikkatli içtenlikli ve sonra ekonomik olmalı; insanlara karşı sevgi göstermeli ve halkı iyi bir yolda kullanmalı."



VI - Üstat dedi ki: "Bir genç herkese sevgi göstermeli ve iyi kimselerle arkadaşlık etmelidir. Fırsat bulduğu zaman da onların bilgi edinmesine yardım etmelidir."



VII - Tzu-hsia (3) dedi ki: "Bir kimse dış güzellikten çok iyi ahlaka değer verirse ben onun bilgili olduğunu söylerim."



VIII - Üstat dedi ki: "Bir bilgin ağırbaşlı değilse ona karşı saygı gösterilmez. Onun bilgisi de sağlam değildir."



- "Bağlılığı ve içtenliği birinci planda tut."



- "Kendine uygun olmayan kimselerle arkadaşlık etme."



- "Yanlışlarını düzeltmekten korkma."



IX - Filozof Tsang dedi ki: "Ana baba için yapılan cenaze törenlerine gereken dikkat gösterilirse halkın erdemi kesinlikle yüksek düzeye erişir."



X - Tzu-ch'in yoksa bu bilgiyi ona başkası mı veriyor?"



- Tzu-kung dedi ki: "Üstadımız bunları iyi yürekliliği ölçülülüğü ve her şeyi hoşgörürlüğüyle elde eder. Onun bu bilgiyi alma yöntemi başka insanlarınkinden farklı değil midir?"



XI - Üstat dedi ki: "Bir kimsenin babası yaşıyorken onun isteklerine bak. Babası ölünce onun davranışlarına dikkat et. O kimse ona 'ana babasına bağlı bir kimse' denir."



XII - Filozof Yu dedi ki: "Törenleri yerine getirirken düzenin değeri vardır. Eski kıralların gösterdiği yolda bu en üstün bir nitelikti. Büyük küçük işlerde biz bu yolu izledik."



- "Bununla birlikte yine törenlerle düzenlenmezse hiçbir şey yolunda gitmez."



XIII - Filozof Yu dedi ki: "Anlaşmalar birbirine bağlı olanlar saygıdeğer olurlar."



XIV - Üstat dedi ki: "Büyük ve üstün insan konuşmalarında dikkatli bir kimsedir. O ilkesi olan kimseleri araştırır. Bu kimse için 'öğrenmeyi seven bir kimse' denebilir."



XV - Tzu-kung dedi ki: "Dalkavuk olmayan yoksul insanla zengin ama terbiye ve incelikten ayrılmayan bir kimseyle karşılaştırılamazlar."



- Tzu-kung yanıt verdi: "Şiir kitabında (Shıh-ching) denmiştir ki sizin söylediklerinizi aynen içeriyor demektir."



- Üstat dedi ki: "Sonunda seninle şiir üzerine konuşabilirim. Sana bir şey sorduğum zaman arkadan neyin geleceğini biliyorsun."



XVI - Üstat dedi ki: "İnsanların beni tanımamış olmalarından dolayı üzülme. Ben onları tanımadığım için üzülürüm."













İKİNCİ BÖLÜM



"Ülkeyi Yönetmek"











I - Üstat dedi ki: "Ülkesini erdemle yöneten kimse yerini her zaman koruyabilen ve bütün yıldızların kendisine uyduğu kutup yıldızıyla karşılaştırılabilir."



II - Üstat dedi ki: "Şiir kitabında 300 parça şiir vardır; ama bir tümce hepsini içine alabilir: Kötücül düşüncelerin olmasın."



III - Üstat dedi ki: "Halk yasalarla yönetilir ve cezalarla yola getirilmek istenirse utanç duyacaklar ve böylece iyi olmaya çalışacaklardır."



IV - Üstat dedi ki: "15 yaşımda kendimi öğrenmeye verdim."



- "30 yaşımda istencime sahip olabildim."



- "40 yaşımda kuşkulardan uzaklaştım."



- "50 yaşımda 'göğün buyruğu'nu öğrendim."



- "60 yaşımda seziş yoluyla her şeyi kavradım."



- "70 yaşımda doğru olan şeylere zarar vermeden yüreğimin isteklerini yerine getirebildim."



V - Meng İ (5) "Anaya babaya sevgi ve bağlılığın ne olduğunu" sordu. Üstat yanıt verdi: "Onların sözünü dinlemek demektir".



- Daha sonra Fan Ch'ıh (6) ile giderken dedi ki: "Meng-sun (Meng İ) bana 'Ana babaya sevgi ve bağlılığın ne olduğu'nu sordu. Ben de' dedim."



- Fan Ch'ıh dedi ki: "Ne demek istiyorsunuz?" Üstat yanıt verdi: "Yaşarken tören kurallarına göre onları gömmeli ve kurbanlar sunmalıyız."



VI - Meng Wu da çocuklarının hastalanmasından korkarlar."



VII - Tzu-yü (8) de anaya babaya bağlılığın ne olduğunu sordu. Üstat yanıt verdi: "Bugünlerde anaya babaya bağlılık demek köpek ve atlar da ayni şeyi yaparlar. Saygı olmazsa bunu ötekinden nasıl ayırt edebiliriz?"



VIII - Tzu-hsia da bu anaya babaya sevgi ve bağlılık sayılmaz mı?"



IX - Üstat dedi ki: "Hui (9) ile bütün gün konuştum. Söylediklerimin hiçbirine karşı çıkmadı. Sanki budalaydı. Benden uzaklaşınca özel yaşamınızı inceledim. Bu her şeyi açıkça gösterdi; Hui budala değildi."



X - Üstat dedi ki: "Bir insanın yapacağı işlere bak:



- "Onun davranışlarına dikkat et."



- "Dinlendiği şeylere bak."



- "Bir insan kişiliğini nasıl gizleyebilir?"



XI - Üstat dedi ki: "Bir kimse o kimse başkalarının öğretmeni olabilir."



XII - Üstat dedi ki: " 'Büyük ve üstün insan' bir araç değildir."



XIII - Tzu-kung "'üstün insan' kimdir?" diye sordu. Üstat yanıt verdi: "Konuşmadan önce eyleme geçer ve sonra eylemine göre konuşur."



XIV - Üstat dedi ki: " 'Büyük ve üstün insan' özgür düşüncelidir ve dar kafalı değildir. Ancak küçük bir insan dar kafalıdır ve özgür düşünceli değildir."



XV - Üstat dedi ki: "Düşünmeden öğrenmek tehlikelidir."



XVI - Üstat dedi ki: "Yu onu bilmediğini kabul et. İşte bu bilgidir."



XVII - Üstat dedi ki: "Garip öğretiler üzerinde çalışmak gerçekten zararlıdır."



XVIII - Tzu-chang (11) para kazanmak amacıyla bilgi edinmeye çalışıyordu.



- Üstat dedi ki: "Çok dinle bu kimse kazanç yolundadır demektir."



XIX - Dük Ai (12) sordu: "Halkı söz dinler kılmak için ne yolda davranmalı?"



- Üstat yanıt verdi: "Doğruluktan ayrılma o zaman halk söz dinlemez."



XX - Chi K'ang (13) sordu: "Halkın hükümdarlarına karşı saygılı olması ne yapmalı?"



- Üstat yanıt verdi: "Halkı ağırbaşlılıkla yönetirse halkı çok çalışır."



XXI - Birisi Konfüçyüs'e dedi ki: "Neden devlet hizmetinde bir görev almıyorsunuz?"



- Üstat yanıt verdi: "Şiir kitabında anaya babaya bağlılık konusunda ne diyor? Sen ana ve babana bağlıysan bir insan neden devlet hizmetinde görev alsın?"



XXII - Üstat dedi ki: Bilmiyorum nasıl oluyor da boyunduruk ve koşum olmadan gidebiliyor?"



XXIII - Tzu-chang "Bin yıl sonraki işler bilinebilir mi?" diye sordu.



- Üstat yanıt verdi: "Yin sülalesi Chouların işleri bilinecektir."



XXIV - Üstat dedi ki: "Kendisiyle ilgili olmayan bir ölüye sunu sunmak dalkavukluktur."



- "Doğru olan şeyi görmek ama yapamamak korkaklıktır."









ÜÇÜNCÜ BÖLÜM



"Sekiz Sıra"











I - Konfüçyüs dayanamadığı şey acaba nedir?"



II - Üç aile kurban törenlerinin sonunda kapları kaldırırken Yung ilahilerini okurlardı.



- Üstat dedi ki: "Yardımcılar sözlerini bu üç büyük ailenin tören salonunda söylemeye nasıl cesaret ederler?"



III - Üstat dedi ki: "Bir kimse erdemli değilse müzikle nasıl ilgilenebilir?"



IV - Lin Fang (16) 'Törenlerde neye dikkat edilmesi gerektiğini' sordu.



- Üstat yanıt verdi: "Bu gerçekten önemli bir soru."



- "Şölenlerde savurganlık yapmaktansa ilgisiz görünmekten daha iyidir."



V - Üstat dedi ki: "Kuzey'in ve Doğu'nun yabanıl boylarının da başkanları vardır. Ancak bizim hükümdarsız büyük ülkelerimizle karşılaştırılamazlar."



VI - Chi ailesinin Başkanı T'ai dağına (17) sunu sunacaktı.



- Üstat "Ya! Demek T'ai dağının Lin Fang gibi anlayışsız olduğunu söylemek istiyorsun?"



VII - Üstat dedi ki: "Büyük ve üstün insan o yine düşmanını selamlar ve şerefe içki içer. O savaşında bile yine üstün bir insandır."



VIII - Tzu-hsia gözlerinin beyaz-siyah parlaklığı (güzelliği) ve renklerin yalınlığı sözleriyle ne demek isteniyor?" diye sordu.



- Üstat yanıt verdi: "Renkleri saptarken yalın bir zemin hazırlamak gerekir."



- "Öyleyse törenler daha sonra mı gelir?"



- Üstat yanıt verdi: "Ancak Shang benim ne demek istediğimi anlar. Şimdi onunla şiir konusunda konuşmaya başlayabilirim."



IX - Üstat dedi ki: "Hsia sülalesinin törenlerinden söz edebilirim; ama konuşmalarında bunları kanıt olarak gösterebilirlerdi."



X - Üstat dedi ki: "En büyük törenlerde içki verildikten sonra daha çoğunu görmeye dayanamıyorum."



XI - Biri "Büyük kurban törenlerinin ne anlam taşıdığını" sordu.



- Üstat yanıt verdi: "Bilmiyorum. Bunu anlatabilen bir kimse bunu seyreder gibi (avucunu gösterir) kolayca imparatorluğu yönetebilecektir."



XII - O sanki oradaymışlar gibi sunu sundu.



XIII - Wang-sun Chia batı-güney köşesine saygı göstermekten daha iyi değil midir?" sözlerinden ne anlaşıldığını sordu.



- Üstat yanıt verdi: "Göğü gücendiren bir kimsenin dua edecek başka bir yeri olamaz."



XIV - Üstat dedi ki: "Chou sülalesi ben Chouları izliyorum."



XV - Üstat büyük tapınağa girdiğinde törenlerin kuralı budur'."



XVI - Üstat dedi ki: "Ok atma sanatında eski bir kuraldır."



XVII - Tzu-kung her ayın birinci günü atalara kurban edilen koyunu ortadan kaldırmak istedi.



- Üstat dedi ki: "Tzu sen koyunu seviyorsun; bense töreni seviyorum."



XVIII - Üstat dedi ki: "Bir hükümdara toplum kurallarına göre hizmet edilirse halk ona dalkavukluk edildiğini düşünebilir."



XIX - Dük Ting (22) "Bir hükümdarın adamlarını nasıl kullanması ve bu adamların hükümdarlarına nasıl hizmet etmeleri gerektiğini" sordu.



- Konfüçyüs yanıt verdi: "Bir hükümdar adamlarını toplum kurallarına göre kullanmalı. Adamlarıysa ona bağlılıkla hizmet etmeliler."



XX - Üstat dedi ki: "Kuang Tsü şiiri neşe vericidir; ama kötü deyişli değildir. Üzüntüyü anlatır; ama üzücü değildir. (23)



XXI - Dük Ai insanlara korku vermek demektir."



- Üstat bunu işitince dedi ki: "Yapılan işler konusunda konuşmak yersizdir. Nasıl sonuçlanacağı belli olan işler için gösteri yapmak anlamsızdır. Geçmiş şeyleri ayıplamaksa boştur."



XXII - Üstat dedi ki: "Kuang Chung (25) yeteneği az olan bir insandır."



- Biri dedi ki onun elisıkı olduğundan mı ileri gelmektedir?"



- Üstat nasıl elisıkı bir insan olabilir?" diye yanıt verdi.



- "Kuan Chung toplum kurallarını biliyor muydu?"



- Üstat yanıt verdi: "Prenslerin saraylarının girişlerinde bir paravana vardır. Kwan'ın da böyle bir paravanası vardır. Prensler birbirlerini ziyaret ettiklerinde başkaları neden bilmesin?"



XXIII - Üstat sonra notasına göre parça çalınır ve bu böylece sürerek sona erer."



XXIV - İ kentinin (26) sınır korumanı Üstadımızın devlet hizmetinde olmayışından dolayı neden üzüntü duyuyorsunuz? Ülke uzun zamandan beri gerçek ilkelerinden uzaklaşmış bulunuyor. Bir gün 'Gök' Üstadımızı tahtadan yapılmış bir çan gibi kullanacaktır". (27)



XXV - Üstat ama yetkin olmadığını söyledi.



XXVI- Üstat dedi ki: "İnsanlar hoşgörülü olmazsa ben bunlara nasıl dayanayım?"









DÖRDÜNCÜ BÖLÜM



"Komşulara Karşı Erdemli Olmak"











I - Üstat dedi ki: "Erdemli davranışlar o kimse akıllı kabul edilebilir mi?"



II - Üstat dedi ki: "Erdemli olmayan kimseler erdem içinde yer alır. Akıllı olanlar bunu ararlar."



III - Üstat dedi ki: "İstenç erdemin üzerine kurulursa nefret uyandırıcı davranışlar olmaz."



IV - Üstat dedi ki: "Gerçekten erdemli olan bir kimse başkalarını sevebilir ya da onlardan nefret edebilir."



V - Üstat dedi ki: "Zenginlik ve onur bunlardan kendilerini sıyırmalarının olanağı yoktur."



- " 'Büyük ve üstün insan' erdemden uzaklaşırsa o iyi bir ün kazanabilir mi?"



- " 'Büyük ve üstün insan' iki yemek arasında bile erdeme aykırı davranamaz. İvedi anlarında bile ondan ayrılmaz ve tehlikeli zamanlarında da onu bırakmaz."



VI - Üstat dedi ki: "Erdemi seven birini henüz görmedim. Erdemden hoşlanmayan bir kimseden nefret edene daha raslamadım; erdemli bir kimse kendisine erdemsiz birinin yaklaşmasına engel olacak yolda erdemi yerine getirecektir."



- "Bir kimse bir gün gücünü erdem için kullanabilecek mi? Onun gücünün bu yolda yeterli olmadığını hiçbir zaman görmedim."



- "Böyle bir olay olabilir; ama ben görmedim."



VII - Üstat dedi ki: "İnsanların yanlışları onun erdemli olduğunu anlayabilirsiniz."



VIII - Üstat dedi ki: "Bir kimse akşamleyin yazıklanmadan ölebilir."



IX - Üstat dedi ki: "Taosu olan bir bilgin bu kimseye önem vermeye değmez."



X - Üstat dedi ki: " 'Büyük ve üstün insan' dünyada bir şeye karşı ne düşkünlük gösterir doğru olan şeyi izler."



XI - Üstat dedi ki: " 'Büyük ve üstün insan' erdemi küçük insansa rahatını düşünür. 'Üstün insan' yasalar konusunda kafasını çalıştırır; küçük insansa kendi çıkarını aramaya bakar."



XII - Üstat dedi ki: "Hep kendi çıkarını göz önünde tutmaya çalışan kimse pek çabuk düşman kazanır."



XIII - Üstat dedi ki: "Ülke toplum kurallarına gerek kalır mı?"



XIV - Üstat dedi ki: "Yüksek bir konumda bulunmadığından dolayı telaşlanma. Asıl o konuma uygun olup olmayacağından dolayı endişe et."



XV - Üstat dedi ki: "Shan benim öğretim her yeri kapsar." Öğrencisi Tsang yanıt verdi: "Evet."



- Üstat dışarı çıktı. Öğrencileri birbirine sordu: "O bu sözleriyle neyi anlatmak istedi?" Tsang şu yanıtı verdi: "Üstadımızın öğretisi bağlılık ve iyilikseverliği içine alır."



XVI - Üstat dedi ki: " 'büyük ve üstün insan' yalnızca doğruluğu küçük insansa yalnızca çıkarını düşünür."



XVII - Üstat dedi ki: "Değerli bir insan gördüğümüzde geri dönmeli ve kendimizi incelemeliyiz."



XVIII - Üstat dedi ki: "Ailenize hizmet ederken eleştirilerinizde incelikli olmalısınız. Sözlerinize aldırış etmediklerini görseniz bile kızmayın."



XIX - Üstat dedi ki: "Aileniz yaşıyorken uzak yerlere gitmeyin. Gitseniz bile belirli bir yeriniz olmalı."



XX - Üstat dedi ki: "Bir kimse üç yıl babasının yolundan giderse ona 'Anaya babaya bağlı bir kimse' denir."



XXI - Üstat dedi ki: "Sevinç ve üzüntü anları için ana ve babanın yaşı kesinlikle bilinmelidir."



XXII - Üstat dedi ki: "Eski insanlar sözlerinde aşırılığa kaçmamışlardır; çünkü yaptıkları işlerde başarıya erişemeyeceklerinden korkmuşlardır."



XXIII - Üstat dedi ki: " 'büyük ve üstün insan' sözlerinde dikkatli davranışlarında ağırbaşlı olmalıdır."



XXIV - Üstat dedi ki: "Erdem olduğu yerde kalmamalı komşuları da etkilemeli."



XXV - Üstat dedi ki: "Sakıngan davranışlarda pek az yanılgı olur."



XXVI - Üstat dedi ki: "Hükümdara hizmet ederken arkadaşlığın bozulmasına yol açar."